Accepteer cookies om deze inhoud in te laden.

Als bezoeker ben je je vaak niet bewust van de manier waaróp een kunstwerk wordt getoond. Art on Display 1949-69 stelt juist de wijze van presenteren centraal en laat aan de hand van zes iconische voorbeelden zien hoe de presentatie onderdeel vormt van de beleving. Met andere woorden: hoe de presentatievorm een geheel eigen invloed uitoefent op de ervaring van zowel de tentoonstellingsruimte als de kunst. Zes vooruitstrevende, naoorlogse tentoonstellingsontwerpen - van architecten Carlo Scarpa, Franco Albini en Franca Helg, Lina Bo Bardi, Aldo van Eyck en Alison en Peter Smithson – maken expliciet hoe de relatie tussen kunst en toeschouwer per keer is vormgegeven. Door middel van 1:1 reconstructies zijn deze architectonische benaderingen opnieuw ruimtelijk te ervaren.

Samenwerking met het Calouste Gulbenkian Museum

De tentoonstelling Art on Display 1949-69, eerder te zien geweest in het Gulbenkian Museum in Lissabon, is het resultaat van een unieke samenwerking tussen het Calouste Gulbenkian Museum, Het Nieuwe Instituut en het Jaap Bakema Study Centre. Dankzij deze internationale samenwerking zijn nu voor het eerst bruiklenen uit de collectie van het Gulbenkian Museum in Nederland te zien. Het project omvat behalve een tentoonstelling van zes historische tentoonstellingsmodellen en tientallen kunstwerken ook een webmagazine, een (online) publieksprogramma en een catalogus. Anders dan gebruikelijk voor een reizende tentoonstelling, heeft het project zowel in Lissabon als in Rotterdam een geheel eigen gedaante gekregen; in Rotterdam vormgegeven door architect Jo Tailleu.

’This is an intriguing exhibition. A show about showing might sound unbearably self-indulgent, but it is in fact quite the opposite. It is about the big ideas in modern architecture — about the grid and the city, the changing nature of public space, about a slow reconciliation of the modern and the historic. It is also about the institution, its role in society and its changing relationship with its audience.’’
Financial Times, Edwin Heathcote 29 november 2019

Tentoonstellingsstrategieën

De manier waarop kunst getoond wordt, is van invloed op de beleving ervan. Een tentoonstelling kan de bezoeker een gevoel van continuïteit en orde geven, of juist een ervaring van desoriëntatie en provocatie. Sommige ontwerpen stimuleren een intieme verhouding met het kunstwerk, terwijl andere juist aanzetten tot een gemeenschappelijke beleving.

Art on Display biedt de kans om een aantal historische ontwerpbenaderingen op ware grootte te ervaren in relatie tot een niet eerder in Nederland getoonde kunstcollectie. Hoe verschillend is de beleving van de displays van Carlo Scarpa, Franco Albini en Franca Helg die uitnodigen tot contemplatie, naast de meer democratische presentaties van Lina Bo Bardi en Aldo van Eyck die een directe ontmoeting met het kunstwerk tot stand brengen. In de labyrintische installaties van Alison en Peter Smithson voelt de bezoeker zich juist volledig ondergedompeld. Deze uiteenlopende tentoonstellingsstrategieën roepen vragen op over architectuur, vormgeving en museologie, vertegenwoordigen verschillende betekenissen van kunst in relatie tot publiek en onthullen tevens de achterliggende, maatschappelijke ambities van ontwerper, curator en culturele instelling.

Covid-19

Tijdens de voorbereiding van Art of Display 1949-69 brak de corona-pandemie uit. De enscenering van de ontmoeting tussen bezoeker en kunstwerk krijgt - onbedoeld - een extra dimensie nu deze mede bepaald wordt door de regels van de anderhalvemetersamenleving. Het scherpt het bewustzijn over de (on)mogelijkheden van het ruimtelijk en materieel tentoonstellingsontwerp.

1:1

Het Nieuwe Instituut heeft sinds de oprichting in 2013 geëxperimenteerd met steeds andere tentoonstellingsmodellen. Art on Display 1949-69 maakt deel uit van een serie tentoonstellingen die bestaan uit 1:1 modellen. Als onderdeel van de meerjarige onderzoekslijn Landschap en Interieur reflecteren ze op het ontwerp van de tentoonstelling, en gaan ze in op de bemiddeling van kunst en ontwerp en de mogelijke rol van de bezoeker. Eerdere voorbeelden zijn onder andere 1:1 Sets for Erwin Olaf, 1:1 Stijlkamers, Tijdelijk Modemuseum en Neuhaus.

Art on Display 1949-69 is te zien in Het Nieuwe Instituut van 4 oktober 2020 tot en met 7 maart 2021.
Deze tentoonstellingsdata zijn onder voorbehoud en afhankelijk van de coronamaatregelen die dan van kracht zijn. 

De tentoonstelling is zowel in Lissabon als Rotterdam samengesteld door Penelope Curtis, directeur van het Gulbenkian Museum en Dirk van den Heuvel, hoofd van het Jaap Bakema Study Centre.

Meer informatie is te vinden op art-on-display.hetnieuweinstituut.nl

Noot voor de redactie

Neem voor meer informatie contact op met Eveline Mulckhuyse, e.mulckhuyse@hetnieuweinstituut.nl, 06 – 26 67 12 15 of Christiane Bosman, c.bosman@hetnieuweinstituut.nl, 06 – 24 11 04 19 
Download persbeeld